PHÍ BẢN QUYỀNCách tính phí bản quyền trên SpotifyTừ khi ngành công nghiệp âm nhạc ra đời, hệ thống phí bản quyền luôn phức tạp và khó nắm bắt. Hướng dẫn này sẽ giải thích cách Spotify chuyển đổi lượt stream thành các khoản thanh toán, phác họa lộ trình của dòng tiền qua các kênh trước khi đến tay bạn.
CÁC LOẠI PHÍ BẢN QUYỀNTrên Spotify, nhạc của bạn tạo ra 2 loại phí bản quyền
Phí bản quyền thu âmĐây là khoản tiền được trả cho chủ sở hữu quyền nhạc thu âm, được phân phối đến các nghệ sĩ thông qua bên cấp phép mà họ đã chọn để phân phối nhạc – thường là hãng thu âm hoặc nhà phân phối.
Phí bản quyền phát hànhSố tiền trả cho (các) nhạc sĩ sáng tác hoặc chủ sở hữu bản sáng tác, tính cả quyền biểu diễn và quyền tái sản xuất & phân phối. Các khoản thanh toán được chi trả cho nhà phát hành, PRO và công ty giữ quyền tái sản xuất & phân phối theo lãnh thổ áp dụng.
CÁCH TÍNH PHÍ BẢN QUYỀN
Phí bản quyền được tính dựa trên tỷ lệ lượt nghe trực tuyếnGiống như mọi dịch vụ nghe trực tuyến quy mô lớn khác, Spotify cũng trả phí bản quyền dựa trên tỷ lệ lượt nghe trực tuyến của một nghệ sĩ hoặc nhạc sĩ sáng tác trong tổng số lượt nghe trực tuyến trên nền tảng ‑ không dựa trên tỷ lệ cố định trên mỗi lượt nghe trực tuyến.
Khoảng 2/3 doanh thu âm nhạc của Spotify (từ phí đăng ký gói Premium và quảng cáo) được phân bổ cho phí bản quyền thu âm và phát hành, trong đó khoảng 4/5 cho quyền thu âm và 1/5 cho quyền phát hành.
Chúng tôi trả cho chủ sở hữu quyền dựa trên tỷ lệ lượt stream – phần của họ trong tổng số lượt stream của một tháng nhất định. Ví dụ: nếu nghệ sĩ đóng góp 1% tổng số lượt stream ở một quốc gia, chủ sở hữu quyền được chọn sẽ nhận 1% phí bản quyền thu âm.
Sau đó, chủ sở hữu quyền sẽ trả tiền cho nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác theo thỏa thuận của riêng họ.
How the money flowsCách phí bản quyền luân chuyển từ Spotify đến bạnKhi nhạc của bạn được nghe trực tuyến trên Spotify – dù là qua gói Premium hay Free – phí bản quyền đều được tính và trả cho chủ sở hữu quyền. Từ đó, tiền được luân chuyển thông qua hãng thu âm, nhà phân phối, nhà phát hành và các tổ chức quản lý tập thể (CMO), chẳng hạn như PRO và các công ty nắm giữ quyền tái sản xuất và phân phối, trước khi đến tay các nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác.
Biểu đồ này cho thấy lộ trình điển hình của cả phí bản quyền thu âm và phát hành.
Nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác có thể trả phí hoa hồng hoặc phí dịch vụ trích từ thu nhập của họ cho người quản lý, cộng sự hoặc thành viên trong nhóm. Các khoản thanh toán này tách biệt với khoản thanh toán phí bản quyền.
Loud & Clear – báo cáo thường niên của chúng tôi về nền kinh tế âm nhạcXem cách các nghệ sĩ thuộc mọi cấp độ tạo ra phí bản quyền trên Spotify trong năm 2024.
Những lầm tưởng phổ biến về phí bản quyền trên Spotify
Spotify trả phí bản quyền cho chủ sở hữu quyền được chọn của nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác. Sau đó, chủ sở hữu quyền sẽ trả cho nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác dựa trên thỏa thuận riêng của họ.
Người hâm mộ không trả tiền theo từng bài hát và không có dịch vụ phát trực tuyến lớn nào trả một mức phí cố định trên mỗi lượt nghe trực tuyến. Phí bản quyền được tính dựa trên tỷ lệ lượt nghe trực tuyến.
Spotify thay mặt cho các nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác mà họ đại diện trả khoảng 2/3 doanh thu của mình cho chủ sở hữu quyền thu âm và phát hành.
NHẬN TIỀN
Đăng ký nhạc của bạnĐể đảm bảo nhận được phí bản quyền phát hành, bạn cần đăng ký nhạc của mình.
Đăng ký bài hát của bạn với một Tổ chức quản lý quyền biểu diễn (PRO), công ty nắm giữ quyền tái sản xuất và phân phối hoặc nhà phát hành để có thể theo dõi việc sử dụng bài hát và trả phí bản quyền sáng tác cho bạn.
Đảm bảo bạn đã thống nhất và nhập đúng tên bài hát, tên tác giả và các quyền được chia tách. Nếu có lỗi chính tả hoặc thiếu thông tin chi tiết, việc thanh toán phí bản quyền có thể bị chậm trễ hoặc không được thực hiện.
Cách kiểm soát các khoản thanh toánBạn có làm theo một vài bước đơn giản để tránh bị lỡ các khoản thanh toán và hiểu rõ hơn về cách tính phí bản quyền.
Hiểu rõ loại thỏa thuận của bạn với các chủ sở hữu quyền, bao gồm tỷ lệ phần trăm mà mỗi bên được hưởng, mọi chi phí quản lý và lợi ích mà họ cung cấp.
Dành thời gian xem bảng sao kê phí bản quyền của bạn, bạn sẽ biết chính xác thu nhập của mình đến từ đâu và liên quan đến khoảng thời gian nào.
Cân nhắc xem bạn đã nhận được khoản ứng trước chưa và hiện tại bạn đã hoàn trả được bao nhiêu cho chủ sở hữu quyền.
Bảng sao kê phí bản quyền bạn nhận được, cũng như trang tổng quan trực tuyến của các chủ sở hữu quyền phải hiển thị thông tin chi tiết về thu nhập của bạn, bao gồm thông tin chi tiết về việc sử dụng, dịch vụ và lãnh thổ phát sinh thu nhập, cũng như khoảng thời gian được tính.
Nhìn chung, gói đăng ký Premium tạo ra nhiều doanh thu hơn, vì vậy, lượt nghe trực tuyến từ người dùng Premium đóng góp nhiều hơn vào tổng phí bản quyền so với lượt nghe trực tuyến từ người dùng miễn phí có lượt phát được hỗ trợ bởi doanh thu quảng cáo. Mặc dù các lượt nghe trực tuyến từ gói Premium mang lại nhiều giá trị hơn cho quỹ chung, nhưng khoản thanh toán có thể khác nhau tùy theo quốc gia của người nghe, gói đăng ký, số lượt nghe trực tuyến tổng thể và cuối cùng được xác định bởi tỷ lệ lượt nghe trực tuyến của mỗi chủ sở hữu quyền.
Khoản thanh toán bạn nhận được sẽ phụ thuộc vào cả phí bản quyền mà nhạc của bạn tạo ra trên Spotify và các điều khoản thỏa thuận giữa bạn với hãng thu âm, nhà phân phối, nhà phát hành và CMO.
Đối với nghệ sĩ, các điều khoản này rất đa dạng, có thể là hợp đồng với hãng thu âm truyền thống, trong đó hãng thu âm thường nhận phần lớn số tiền thu được để đổi lấy việc hỗ trợ tiếp thị, quảng cáo, tìm kiếm và quản lý nghệ sĩ (A&R), hoặc quan hệ đối tác 50/50 và mô hình dịch vụ hoặc phân phối, trong đó nghệ sĩ giữ gần như 100% thu nhập sau khi trừ phí.
Đối với các nhạc sĩ sáng tác, các hợp đồng phát hành cũng rất đa dạng: hợp đồng phát hành truyền thống, trong đó nhà phát hành kiểm soát và cấp phép các bài hát, đồng thời hỗ trợ khâu sáng tạo để đổi lấy một phần phí bản quyền; các thỏa thuận đồng phát hành mang lại cho bạn phần lớn hơn; và các thỏa thuận chỉ dành cho quản trị viên, trong đó bạn giữ toàn quyền sở hữu mà chỉ cần trả một khoản phí quản trị nhỏ. CMO cũng sẽ thu phí quản lý trước khi thanh toán phí bản quyền.
Sự gia tăng của dịch vụ nghe trực tuyến trả phí đã tạo ra một mô hình bền vững, nơi các nghệ sĩ thuộc mọi cấp độ đều có cơ hội phát triển sự nghiệp. Hơn bao giờ hết, ngày càng nhiều nghệ sĩ kiếm được nhiều tiền hơn trên Spotify. Trên thực tế, số lượng nghệ sĩ được trả phí bản quyền ở mọi ngưỡng doanh thu trên trang Loud & Clear của chúng tôi – từ 1.000 đến 10 triệu đô la mỗi năm – đã tăng ít nhất gấp 3 lần kể từ năm 2017.
Trong năm 2024, hơn 71.000 nghệ sĩ đã kiếm được ít nhất 10.000 USD chỉ riêng từ Spotify. Từ năm 2017 đến năm 2024, nghệ sĩ xếp hạng thứ 10.000 trên Spotify có được mức phí bản quyền tăng từ 34.000 USD lên 131.000 USD. Trong khi đó, hơn 80% trong số gần 1.500 nghệ sĩ thu về 1 triệu USD trên Spotify chưa từng có bài hát nào trong bảng xếp hạng 50 bài hát hàng đầu của chúng tôi.
Dịch vụ nghe trực tuyến đã thay đổi cơ bản hệ sinh thái âm nhạc, giảm bớt rào cản gia nhập ngành đối với nghệ sĩ thuộc mọi cấp độ và giúp âm nhạc trở nên dễ tiếp cận hơn với người nghe trên toàn thế giới. Để sáng tạo, phân phối và lan tỏa âm nhạc đi muôn nơi, nghệ sĩ không còn phải là siêu sao với khả năng tiếp cận nguồn ngân sách lớn.
Trong thời đại nghe trực tuyến, người hâm mộ không trả tiền theo từng bài hát, cũng không có dịch vụ phát trực tuyến quy mô lớn nào trả tiền theo từng lượt nghe trực tuyến. Vì vậy, chúng tôi tin rằng “tỷ lệ trên mỗi lượt nghe trực tuyến” là một con số không có ý nghĩa phân tích. Về cơ bản, tất cả các dịch vụ phát trực tuyến đều thanh toán theo cùng một cách: Gần 2/3 doanh thu âm nhạc được trả lại cho chủ sở hữu quyền dựa trên tỷ lệ lượt nghe trực tuyến mà họ nhận được.
Vậy nên, nếu mọi dịch vụ đều thanh toán như nhau, tại sao khoản thanh toán trung bình cho mỗi lượt nghe trực tuyến ở mỗi dịch vụ lại khác nhau?
Cách tính rất đơn giản: Tổng số tiền thanh toán ÷ tổng số lượt nghe trực tuyến = “tỷ lệ trên mỗi lượt nghe trực tuyến”.
Vì vậy, nếu người dùng một dịch vụ không nghe trực tuyến nhiều, thì “tỷ lệ trên mỗi lượt nghe trực tuyến” sẽ cao hơn. Nhưng vấn đề đặt ra là, khi nghe trực tuyến nhiều hơn , cũng tức là mọi người sẽ thích sản phẩm và sẽ tiếp tục mở hầu bao để nghe nhạc (cũng như gia tăng lượt nghe trực tuyến và thu nhập cho nhiều nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác hơn). Nếu rất ít khi nghe trực tuyến, sẽ ít khả năng bạn tiếp tục đăng ký gói Premium, theo đó nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác sẽ có ít thu nhập hơn.
Spotify đang là dịch vụ hấp dẫn nhất, nơi người dùng dành nhiều thời gian nghe nhạc trực tuyến hơn mỗi tháng. Đó là lý do Spotify có thể phát triển cộng đồng người đăng ký của mình và thu về tổng số tiền thanh toán cao nhất từ trước đến nay: trên 10 tỷ USD vào năm 2024, tăng gấp 10 lần so với một thập kỷ trước. Bất cứ ai trong ngành này cũng đều muốn có thêm lượt nghe trực tuyến trên mỗi người dùng, thay vì để chỉ số này sụt giảm.
Việc xây dựng một dịch vụ tạo cho người nghe cảm hứng nghe trực tuyến liên tục mỗi tháng sẽ giảm “tỷ lệ trên mỗi lượt nghe trực tuyến” trên Spotify, nhưng giúp tăng tổng số tiền thanh toán. Chúng tôi tin rằng các nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác đều quan tâm đến việc có được mức thu nhập cao hơn thay vì có “tỷ lệ trên mỗi lượt nghe trực tuyến” cao hơn.
Spotify đầu tư mạnh vào việc phát hiện, ngăn chặn và loại bỏ tác động của lượt nghe trực tuyến nhân tạo đối với phí bản quyền.
Chúng tôi muốn đảm bảo rằng các lượt nghe trực tuyến nhân tạo không giúp ai trục lợi – và không tạo ra bất kỳ tác động tiêu cực gián tiếp nào đối với các lượt nghe hợp pháp. Theo chính sách của Spotify, nếu phát hiện thấy bất kỳ lượt nghe trực tuyến nhân tạo nào thì chúng tôi sẽ áp dụng các hình phạt sau đây:
* Những lượt nghe này không được tính phí bản quyền * Những lượt nghe này không được tính vào số lượt nghe trực tuyến công khai hoặc các bảng xếp hạng * Những lượt nghe này không ảnh hưởng tích cực đến các thuật toán đề xuất
Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của lượt nghe trực tuyến nhân tạo bị phát hiện, các hình phạt bổ sung có thể bao gồm:
* Xóa bài hát khỏi các danh sách phát của Spotify * Nhà phân phối bản nhạc, sau khi được Spotify thông báo về lượt nghe trực tuyến nhân tạo, có thể cảnh báo, thu phí phạt, tạm ngưng tài khoản của người dùng hoặc xóa nhạc khỏi Spotify * Xóa hoàn toàn bản nhạc khỏi Spotify, trong trường hợp bản nhạc đó chủ yếu là một phương tiện để “tiếp tay” cho lượt nghe trực tuyến nhân tạo
Trong một số trường hợp liên quan đến bản nhạc được nghe trực tuyến theo cách nhân tạo, bạn vẫn có thể thấy lượt nghe trực tuyến trong dữ liệu Spotify for Artists riêng tư của mình tăng đột biến do lượt nghe trực tuyến nhân tạo, mặc dù phí bản quyền liên quan đã bị giữ lại và chỉ số công khai (số lượt nghe trực tuyến từ trước đến nay của bản nhạc, số người nghe hằng tháng) đã được điều chỉnh. Trong các trường hợp khác, chúng tôi có thể phát hiện và xóa lượt nghe trực tuyến nhân tạo đã được xác nhận trước khi thông tin đó xuất hiện trên trang tổng quan Spotify for Artists – vì vậy, có khả năng nhà phân phối sẽ thông báo cho bạn về hoạt động nghe trực tuyến nhân tạo, ngay cả khi thông tin đó không xuất hiện trên Spotify for Artists. Dù trong trường hợp nào, báo cáo phí bản quyền từ chủ sở hữu quyền đều là nguồn thông tin chính xác nhất để bạn nắm rõ phí bản quyền được tạo ra từ lượt nghe trực tuyến trên Spotify.
Bạn có thể đọc thêm về lượt nghe trực tuyến nhân tạo tại đây.
Vào tháng 11/2023, chúng tôi đã công bố các chính sách mới nhằm giúp bảo vệ và củng cố hệ sinh thái âm nhạc theo phí bản quyền dành cho các nghệ sĩ chuyên nghiệp và nghệ sĩ mới nổi. Trong quá trình xây dựng những chính sách này có sự tham vấn của các đối tác trong ngành – nhà phân phối dành cho nghệ sĩ, hãng thu âm độc lập, hãng thu âm lớn, nhà phân phối dành cho hãng thu âm, nghệ sĩ và đội ngũ của họ.
Ngày nay, Spotify lưu trữ hơn 100 triệu bản nhạc. Trong số đó, hàng chục triệu bản nhạc có từ 1 đến 1.000 lượt nghe trực tuyến trong năm qua. Tính trung bình, mỗi bản nhạc đó tạo ra 0,03 USD mỗi tháng.
Do các hãng thu âm và nhà phân phối yêu cầu phải có đủ số tiền tối thiểu thì mới được rút (thường là 2 – 50 USD mỗi lần rút) và ngân hàng sẽ thu phí giao dịch (thường là 1 – 20 USD mỗi lần rút), nên số tiền này thường không đến tay những người tải lên. Những khoản thanh toán nhỏ này thường bị lãng quên.
Tuy nhiên, tổng cộng lại, những khoản thanh toán nhỏ bị bỏ qua này lên tới 40 triệu USD mỗi năm, có thể được dùng để tăng số tiền thanh toán cho những nghệ sĩ phụ thuộc nhiều nhất vào doanh thu nghe nhạc trực tuyến.
Kể từ tháng 04/2024, các bản nhạc phải đạt ngưỡng ít nhất 1.000 lượt nghe trực tuyến trong 12 tháng trước đó thì mới được tính vào quỹ phí bản quyền nhạc thu âm. Spotify không kiếm được thêm tiền khi áp dụng mô hình này và chính sách này không ảnh hưởng đến tổng quy mô của quỹ phí bản quyền âm nhạc mà Spotify chi trả; chúng tôi sẽ chỉ dùng hàng chục triệu đô la hằng năm này để tăng số tiền thanh toán cho các bản nhạc đủ điều kiện, thay vì chia nhỏ ra thành các khoản 0,03 USD.
Hàng chục triệu đô la mỗi năm này sẽ hữu ích hơn khi được dùng để tăng số tiền thanh toán cho những người phụ thuộc nhất vào doanh thu nghe nhạc trực tuyến — thay vì rải rác thành nhiều khoản thanh toán nhỏ thậm chí thường không đến tay nghệ sĩ (do không vượt được ngưỡng thanh toán tối thiểu của nhà phân phối). 99,5% trong tổng số lượt nghe trực tuyến thuộc về các bản nhạc có ít nhất 1.000 lượt nghe trực tuyến mỗi năm. Theo chính sách này, những bản nhạc đó sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.
Chúng tôi cũng tin rằng chính sách này sẽ loại bỏ được một chiến lược dùng để trục lợi từ hệ thống hay che giấu lượt nghe trực tuyến nhân tạo, do người tải lên sẽ không còn kiếm được tiền thông qua việc tải lên số lượng bản nhạc cực lớn.
Sẽ không có thay đổi nào về cách tính phí bản quyền phát hành. Phương pháp tính điều kiện này chỉ áp dụng cho phí bản quyền thu âm.
Để biết thêm chi tiết về chính sách này, hãy tham khảo trung tâm trợ giúp của Spotify for Artists tại đây.
Tương lai của ngành công nghiệp âm nhạc đang được định hình và chúng tôi tin rằng việc quyết liệt chống lại những mặt tiêu cực nhất của AI tạo sinh rất mực cần thiết để phát huy được tiềm năng của công nghệ này đối với các nghệ sĩ, nhạc sĩ sáng tác và nhà sản xuất.
Chúng tôi muốn tạo dựng một tương lai nơi các nghệ sĩ, nhạc sĩ sáng tác và nhà sản xuất có thể kiểm soát việc họ có muốn đưa AI vào quy trình sáng tạo hay không và nếu có thì như thế nào. Như mọi khi, chúng tôi tôn trọng quyết định sáng tạo của họ, song song với đó là không ngừng bảo vệ tác phẩm của họ khỏi các vấn đề như spam, mạo danh và gian lận, đồng thời giúp người nghe hiểu rõ hơn về âm nhạc mà họ đang nghe.
* Chúng tôi đã ban hành một chính sách mới về hành vi mạo danh để làm rõ cách chúng tôi xử lý các khiếu nại về việc sao chép giọng hát bằng AI (và các hình thức mạo danh giọng hát trái phép khác), mang đến cho các nghệ sĩ biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn và cơ chế giải quyết rõ ràng hơn. Bạn chỉ được phép mạo danh giọng hát trong các bản nhạc trên Spotify khi nghệ sĩ được mạo danh đã cho phép sử dụng.
* Chúng tôi đang triển khai bộ lọc spam mới để nhận diện những người tải lên đang thực hiện chiêu trò spam (tải lên hàng loạt, trùng lặp, tấn công tính năng tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO), lạm dụng bản nhạc ngắn nhân tạo). Nếu không được kiểm soát, những hành vi này có thể bào mòn quỹ phí bản quyền và ảnh hưởng đến sức hút đối với các nghệ sĩ chân chính. Bộ lọc chống spam nhạc mới của chúng tôi sẽ chống lại hành vi này và đảm bảo tiền bản quyền không rơi vào tay những kẻ spam mà thay vào đó, sẽ được phân phối cho các nghệ sĩ và nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp.
* Chúng tôi đang đóng góp xây dựng và sẽ hỗ trợ tiêu chuẩn mới trong ngành về việc công khai dùng AI trong phần ghi công bản nhạc, do DDEX phát triển. Vì thông tin này về việc sử dụng AI được gửi thông qua các hãng thu âm, nhà phân phối và đối tác âm nhạc, nên chúng tôi sẽ bắt đầu hiển thị thông tin đó trên ứng dụng. Tiêu chuẩn này giúp nghệ sĩ và chủ sở hữu quyền xác định rõ vai trò và cách AI đóng góp trong quy trình tạo ra bản nhạc – cho dù đó là giọng hát, nhạc cụ, bản sáng tác hay sản phẩm hậu kỳ do AI tạo. Bằng cách ủng hộ một tiêu chuẩn chung cho toàn ngành và thúc đẩy áp dụng rộng rãi tiêu chuẩn này, chúng ta có thể đảm bảo người nghe thấy một thông tin nhất quán, cho dù họ đang sử dụng dịch vụ nghe nhạc nào. Sau cùng, việc đó giúp duy trì lòng tin trên toàn bộ hệ sinh thái âm nhạc, vì người nghe có thể hiểu câu chuyện đằng sau giai điệu mà họ nghe. Chúng tôi xem đây là bước khởi đầu quan trọng và chắc chắn sẽ còn tiếp tục phát triển trong tương lai.
Ngoài việc tạo ra doanh thu thông qua phí bản quyền, các nghệ sĩ có thể mở rộng nguồn doanh thu của mình thông qua các cơ hội như bán vé và hàng hóa.
Chúng tôi đã hợp tác với các công ty bán vé buổi biểu diễn và nhạc hội trên toàn thế giới để tự động niêm yết các chương trình của bạn trên Spotify và quảng bá chương trình đó trên phần thông tin cập nhật về Sự kiện trực tiếp, chế độ xem Đang phát cùng nhiều vị trí khác. Trong năm ngoái, 228.000 nghệ sĩ đã buổi biểu diễn được niêm yết trên Spotify; 182.000 nghệ sĩ có danh sách buổi diễn được người hâm mộ nhấp vào; và kết quả là 74.000 vé được bán ra.
Thông qua tính năng tích hợp Shopify, bạn có thể kết nối trực tiếp cửa hàng của mình với hồ sơ nghệ sĩ trên Spotify để giới thiệu các sản phẩm như áo phông, đĩa than, túi vải, v.v. Nhờ đó, người hâm mộ có thể khám phá và mua hàng hóa của bạn trong khi nghe trực tuyến, tạo nên một cách liền mạch để tăng doanh số bán hàng và tăng cường gắn kết với người nghe.
Bạn có thể đọc thêm về cách phát triển công việc kinh doanh của mình trên Spotify tại đây.